Araştırma süreci adımları nelerdir (En iyi uygulamalar ve ipuçları)

Araştırma, işinizin başarısını önemli ölçüde etkileyen bir süreçtir. Bu bir makale, ürün veya hizmet sunumu ya da bilimsel bir çalışma olabilir. Detaylı ve pratik bir araştırma ile projeniz başarıya ulaşabilir.

Bu yazımızda araştırma sürecinden ve bu süreci yürütürken kullanabileceğiniz en iyi uygulamalardan bahsediyoruz. Bir araştırma sürecinin adımlarını öğrenebilirsiniz. Ayrıca projeniz için daha iyi bir araştırma sürecine yönelik ipuçlarına da yer veriyoruz.

Araştırma süreci nedir?

Araştırma süreci, araştırmacının bilgi üretmesini ve ilgilendiği konuya odaklanmasını sağlayan sistematik bir prosedürler bütünüdür.

Araştırmacı bu süreci, programın tüm bölümlerinin yüksek standartta olmasını sağlamak için kullanır. Araştırma süreci adımlarını takip etmek araştırmacıların ilgili konu hakkında kapsamlı bilgi toplamasına ve toplanan bilgileri etkili bir şekilde kullanmasına olanak tanır.

Araştırma sürecinin 8 adımı

Süreç karmaşık ve zor görünse de bu süreci daha kolay hale getirecek temel adımlar vardır. Aşağıda, bu süreçte izlemeniz gereken adımları en basit ve anlaşılır şekilde açıkladık. Projelerinizi sonuçlandırmak için bu adımları takip edebilirsiniz.

Araştırma sürecinin adımları

Adım 1: Projenin konusunu belirleme

Bir sorun belirlemek araştırma sürecinizi etkili hale getirmenin ilk adımıdır. Konuyu ne kadar doğru şekilde belirlerseniz, süreci o kadar etkili şekilde yönetebilirsiniz. Projenizin konusu, araştırma hedeflerinizi belirlemede ve kullanacağınız araç ve yöntemleri seçmede size rehberlik edebilir.

💡Bir konuyu belirlerken ön araştırmalardan, vaka çalışmalarından, küçük odak gruplarıyla yapılan görüşmelerden ve gözlemsel anketlerden yararlanabilirsiniz.

Adım 2: Mevcut literatürü değerlendirme

Konuyu belirlediğinize göre artık onun hakkında daha fazla bilgi edinme zamanı geldi. Mevcut bilgileri gözden geçirerek literatürü değerlendirebilirsiniz. Önceki araştırmalar hakkında bilgi edinmeli ve çalışmanızı nasıl yürüteceğinizi öğrenmelisiniz. Bu şekilde, elde ettiğiniz sonuçları irdelemek daha kolay olacaktır. Literatür taraması yaparak araştırma sürecinizi daha verimli hale getirin.

Adım 3: Hipotez oluşturma

Araştırmanıza bir rehber oluşturmak için hipotezler geliştirebilirsiniz. Bu teoriler, araştırma süreciniz boyunca ne elde etmeyi umduğunuzu karakterize eder. Ayrıca, bu teoriler değişkenler arasındaki mantıksal ilişkileri anlamaya yardımcı olur. Hipotezlerinizi, ön araştırmalardan elde ettiğiniz bilgilere dayanarak oluşturmaya başlayabilirsiniz.

Adım 4: Araştırma tasarımı

Araştırma tasarımı, planlama süreci bakımından kritik bir adımdır. Hipotezlerinizi test etmeye, araştırma sorularınızı yanıtlamaya ve hedefinize ulaşmaya yardımcı olur. Ayrıca, doğru bir sonuca ulaşmak için kullanacağınız veri kaynak ve yöntemlerini belirlemeye de olanak tanır.

Araştırma tasarımı, araştırmanız için gereken zaman, para ve çabayı en aza indirmek için planlama yapmayı içerir. Bu planlama süreci, keşif ve araştırma, deney, veri toplama yöntemleri ve gözlemi kapsamaktadır.

Adım 5: Evreni belirleme

Bir araştırma sürecinde evren, çalışmaya katılan grup anlamına gelir. Projeleriniz birçok şeye odaklanabilir. Örneğin belirli bir grup insan, programlar, pazarlama çalışmaları veya çalışan değerlendirmeleri. Araştırmanızın konusu ve amacı, araştırma kapsamında odaklanacağınız grubu belirlemeye yardımcı olur.

Belirlediğiniz çalışma grubu sizin hedef kitlenizdir. Evreni, yani çalışma grubunu tanımlamak çalışmanızın kapsamını geniş bir evrenden daha dar bir evrene doğru daraltır. Evreni daraltmak aynı zamanda zamanı ve kaynakları daha verimli kullanmanızı sağlar.

Adım 6: Veri toplama

Çalışma evrenini belirledikten sonra konuyla ilgili verileri toplamaya başlayabilirsiniz. Topladığınız verileri düzenleyebilir ve daha kolay uygulanabilir hale getirebilirsiniz. Veriler, araştırma sorusunu yanıtlamak için gereken bilgileri sağlamada kritik öneme sahiptir. Araştırma yaparken veri toplamak için ihtiyaç duyduğunuz kaynakları göz önünde bulundurun.

Bu noktada, birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanabilirsiniz.

Birincil araştırma yöntemleri:

Deney
Anket
Olgu çalışması
Odak grupları
Görüşmeler

İkincil araştırma yöntemleri:

Literatür taraması
Sistematik inceleme
Meta-analiz
Resmi ve gayriresmi raporlar
Kütüphane kaynakları (ders kitapları, dergi makaleleri ve araştırma makaleleri)

Adım 7: Verileri analiz etme

Tüm bilgilerinizi topladıktan sonra verileri analiz etmeye başlayabilirsiniz. Veri analizi, kategorilerin belirlenmesi, bu kategorileri kodlama ve tablolama ve son olarak istatistiksel sonuçların çıkarılması gibi birbirine bağlı adımlardan oluşur. Bu aşamada yeni bilgilerin hipotezinizle veya konunuzla ilişkisini belirlemek için istatistiksel yöntemlerden yararlanabilirsiniz.

Adım 8: Rapor yazma

Araştırma sürecinin son adımı, araştırmanızla ilgili bir rapor hazırlamaktır. Bu adımda sonuçlarınızı paylaşabileceğiniz bir formatta sunabilirsiniz. Raporunuzu hazırlarken dikkat etmeniz gereken temel noktalar vardır. Aşağıda bunlardan bazılarını bulabilirsiniz.

Raporunuzun genel düzeni kapsamında ilk sayfaya başlık ve tarih ekleyebilirsiniz. Bunu takiben teşekkürler ve ön söz yer alır. Daha sonra bir içindekiler tablosu, grafik ve çizelgelerin listesini ekleyebilirsiniz.

Giriş kısmında, araştırmanızın amaç, yöntem ve içerik ve bulgularını özetleyebilirsiniz.

Etkili olması için ana bölümü kolay anlaşılır ve kısımlara ayrılmış şekilde sunmalısınız.

Sonuç bölümünde, araştırma bulgularınızı yine ana metninizin sonuna eklemeniz gerekir.

Araştırma sürecinde en iyi uygulamalar

Bir araştırma süreci yürütülürken araştırmanın hedef ve konusuna bağlı olarak çeşitli uygulamalar kullanılır. Anketler, mülakatlar, odak grupları ve gözlem, deneysel ve ikincil araştırma gibi uygulamalar en yaygın ve en iyi uygulamalardır.
Birlikte Apple markasının pazar araştırma sürecini inceleyelim. Diyelim ki Apple yeni bir telefon piyasaya sürmeyi düşünüyor:

Anketler: Apple, potansiyel ve mevcut müşterileri için çevrim içi araştırmalardan faydalanabilir. Müşterilerin tüketim alışkanlıkları, tercih, beklenti ve fiyat hassasiyetini pazarlama anketi türleri aracılığıyla öğrenebilir. Bu, şirketin hedef kitleye doğrudan ulaşmasını sağlar. Bu noktada şirket, ürünlerini müşteri beklentilerine göre geliştirebilir.

Röportajlar: Şirket, hedef pazarındaki müşterilerle birebir görüşmeler düzenleyerek ürün hakkında ne düşündüklerini öğrenebilir. Bu görüşmeler, müşterilerin tasarım, fiyat veya ürün özellikleri konusundaki beklenti ve tercihlerini anlamaya yardımcı olur. Böylece Apple, ürünlerini müşteri odaklı olarak geliştirebilir ve piyasaya sürebilir.

Odak grupları: Şirket, geliştireceği ürünün özelliklerini tartışmak için bir odak grubu oluşturur. Odak grubu, katılımcıların kullanım alışkanlıkları hakkında fikirlerini paylaşabilecekleri bir ortam yaratır. Bu ortam, müşteri memnuniyetini artırmada önemli bir faktördür.

💡Ayrıca, pazarlamanın 4 p'sini bilmek pazar araştırması yaparken doğru ürünü doğru yer, zaman, fiyat ve uygun tutundurma yöntemi ile sunmak için bir strateji geliştirmenin vazgeçilmez bir unsurudur.

İkincil araştırma: Apple, rakip markaların telefon modelleri, ürün özellikleri ve fiyatlandırma stratejileri hakkında mevcut pazar araştırmalarını inceleyebilir. Böylece hedef pazardaki boşlukları ve talepleri belirler ve stratejisini buna göre yönlendirir.

Veri analizi: Şirket, bu uygulama aracılığıyla çevrim içi satış verileri ve müşteri geri bildirimlerini analiz edebilir. Bu, tercih edilen modelleri, talep gören ürün özelliklerini ve müşteri memnuniyetini anlamaya yardımcı olur. Müşteri görüşlerini anlamak memnuniyet ve sadakati sürdürmek için önemli bir adımdır.

Gözlem araştırması: Apple, bu uygulama aracılığıyla rakip markaların ürün özelliklerini ve fiyatlandırma stratejilerini inceleyebilir. Böylece hedef pazardaki ihtiyaçları ve talepleri belirler ve stratejisini buna göre yönlendirir.

Deneysel araştırma: Şirket, müşterilere farklı tasarım veya özellik seçenekleri sunarak bunların kullanımını ölçer ve müşteri tercihlerini anlamaya çalışır. Daha sonra hangi ürün özelliklerinin ve tasarım seçeneklerinin müşteriler için daha etkili olduğunu belirler ve ürün stratejisini buna göre geliştirir.

💡Ayrıca, pazarlama araçları ve pazarlama istatistikleri, şirketiniz için pazarlama stratejileri belirlemede etkili sonuçlar üretebilir.

Daha iyi bir araştırma süreci için ipuçları

Artık izlemeniz gereken adımları ve araştırma sürecinde kullanılan en iyi uygulamaları biliyorsunuz. Şimdi bu adım ve uygulamaları gerçekleştirirken dikkat etmeniz gereken kritik noktaları öğrenme zamanı. Aşağıda daha iyi bir araştırma süreci yönetimi için dikkat etmeniz gereken noktaları sıralıyoruz.

Daha iyi bir araştırma süreci için izlenecek ipuçları

✅Araştırma sorusunu ve hedeflerini tanımlamak: Öğrenmek istediğiniz şeyi tam olarak anlamanıza ve ne elde etmek istediğinize yardımcı olur. İyi tanımlanmış bir araştırma sorusu, araştırma stratejinizi yönlendirir. Kapsamı daraltmanıza ve sonuçları değerlendirmenize yardımcı olur.

✅Güvenilir kaynakları seçmek: Araştırma sorusuyla ilgili güvenilir bilgiler sağlamak için önemlidir. Farklı kaynak türlerinden yararlanmak kaynaklarınızın güvenilirliğini ve kalitesini değerlendirmenize olanak tanır.

✅Çeşitli araştırma yöntemlerini kullanmak: Etkili bir araştırma için çeşitli araştırma yöntemlerini kullanmak çok önemlidir. Birden fazla teknik ve araç kullanarak topladığınız bilgilerin kapsamını genişletebilirsiniz. Nicel ve nitel yaklaşımların karışımını kullanabilirsiniz.

✅Çeşitli tasarımlardan yararlanmak: Araştırmanız için en uygun ve en iyi tasarımı seçmeniz, çalışmanızın geçerliliğini ve güvenilirliğini sağlamanıza yardımcı olur.

✅Sonuçlarınız için doğru ve güvenilir veri analizi yapmak: Güvenilir veriler topladıktan sonra doğru bir veri analizi ile güvenilir bulgular elde edebilirsiniz. Uygun istatistiksel yöntemleri kullanarak bulgularınızı dikkatli bir şekilde yorumlamalısınız.

✅Bulguları açık ve anlaşılır şekilde sunmak: Net bir sunum, araştırma sonuçlarınızı etkili şekilde iletmek için önemlidir.

✅Araştırmanızı gözden geçirmek ve güncellemek: Bilgilerinizin geçerli ve güncel kalmasını sağlamak için önemlidir.

Sonuç

Bir araştırma projesi oluşturmak ve bu süreci yönetmek kolay değildir. Araştırma sürecinizin etkinliği başarılı bir süreç yönetip yönetmediğinize bağlıdır. Etkinliği artırmak için atmanız gereken bazı adımlar ve dikkat etmeniz gereken noktalar vardır. Kapsamlı ama anlaşılır bir araştırma, çalışmanızın başarılı olması için şarttır.

Yazımızda, araştırma süreciyle ilgili izlemeniz gereken adımlar, ipuçları ve kullanabileceğiniz en iyi uygulamalardan bahsettik. Şimdi harekete geçme zamanı. Öğrendiklerinizi araştırma sürecinde uygulayarak etkili bir süreç yönetimi sağlayabilirsiniz.

Işılay Kırbaş

Işılay serbest içerik yazarıdır ve reklamcılığa tutkulu biridir. Pazarlama stratejileri, anket türleri ve program yönetimi konularında uzmanlaşmış olup okuma ve yazmayı sever.